Rita Pavone

In mijn zoektocht naar nieuwe muziek wil ik jullie ook laten delen in het fenomeen Rita Pavone, trad ook op in de jaren ’60. Ze is een beetje een tom boy, maar dat heeft echt wel zijn charme. Niet al haar liedjes zijn even goed. Je moet echt van het levenslied houden om dat te kunnen waarderen. En ik ben zeker niet vies van melancholie, maar echte sentimentaliteit vind ik soms toch net kitsch. Bij die liedjes lijkt ze het ook niet helemaal onder controle te hebben.

Raar maar waar

Het is wel een bijzonder meisje, Rita Pavone. Ik blijf het een beetje zoeken in de liedjes met een wat hoger tempo, om dus het levenslied te omzeilen. Het lijkt een beetje een nerveus meisje. De tekst van het liedje ‘Geef me een hamer’ is vrij schokkend. Ze wil er iedereen een klap mee geven die haar niet bevalt. In de clip loopt ze rond met de hamer.

Gezellig, maar een tikkeltje labiel

Dat het emotioneel een onstabiel meisje is blijkt ook duidelijk uit de clip ‘Partita a pallone’. Daarin doet ze zich voor als een klein meisje dat met haar vriend meewil naar het voetballen, ze wil in ieder geval niet dat hij naar het voetbal gaat en haar thuis achterlaat . Ook heeft ze veel liedjes waarin haar moeder een rol speelt en ze een kindje speelt. Misschien vonden mannen dat aantrekkelijk in die tijd. Konden ze zich echt man voelen, met een vrouw/meisje om voor te zorgen. Hoewel dit wel wat ver doorschiet. In veel clips draagt ze dezelfde jurk met stropdas. Ook een wonderlijke combinatie. Dit liedje ghegheghè is wel weer leuk. De clip is ook mooi, zeker voor die tijd. Met heel veel zorg gedaan.

 

Mijn favoriete zangeres: Mina

Maandagavond vertrek ik naar Italie. Ik zat nog even na te denken wat ik wil meenemen van Feltrinelli (boekhandel), en welke cd’s leuk zijn om aan te schaffen. Echt leuk is Mina van de jaren ’50. Er is een clip, ik kan hem niet meer vinden, waaarin ze  ‘Nessuno’ zingt met Wilma de Angelis. Wilma is op dit moment bekender dan Mina, die bij haar mag aanschuiven, maar Mina is echt fantastisch. Hier een clip van Mina Mazzini.

 

 

Dat is toch fantastisch. En misschien wel even leuk is Tintarella. Hele speelse liedjes, onschuldig, vrolijk.

Daar word je toch vrolijk van! De vakantie is begonnen!!! En ze beweegt zich zo gracieus.

Bossanova

Verder vind ik ook de samenwerking van Mina en Ornella Vanoni met Vinicius de Moraes leuk. Zij hebben samen een cd opgenomen. Ik houd erg van bossanova, doet mij denken aan mijn tijd dat ik in Brazilie vrijwilligerswerk deed. Vinicius de Moraes is echt een bijzondere man, een dichter. Een Braziliaan die buiten mijn Italiaanse jurisdictie valt, muzikant en diplomaat. De schrijver van garota di ipanima, the girl from ipanima. Als je een beetje rondsurft in die jaren ’50 zie je dat ze overal eigenlijk alleen met de handen dansen. En erg gepassioneerde trekken vertonen in hun gezicht. Maar wat een klasse en stijl.

Omstreden

Mina was een omstreden zangeres in de jaren ’50. Een vrijgevochten vrouw die alleen een kind kreeg. Dat deed nogal wat stof opwaaien, maar doordat ze zo geliefd was als muzikant, heeft dit het politieke klimaat voor alleenstaande moeders goed geholpen.

 

Aldo Palazzeschi ‘Gezusters Materassi’

Anders dan dat de titel van het boek doet vermoeden (Gebroeders Karamazov) is dit de lichtvoetige variant van een klassieker uit de jaren 30 van de vorige eeuw. Ik wist niet dat zo’n mooi, verfijnd en ouderwets taalgebruik mogelijk was in combinatie met deze humoristische en tedere toon. Dit is echt een absolute aanrader.

Het verhaal

Het verhaal gaat over oude vrijsters op het platteland in de buurt van Florence die deugdzaam, ijverig en gedisciplineerd zijn. Hun leven wordt op kop gezet als ze de voogdij over de zoon van hun overleden zus toegewezen krijgen. Het is hilarisch, de manier waarop deze oude dames hun gevoelens laten misbruiken door deze knappe jongeman. Die hen wellicht niet meer biedt dan de mogelijkheid om van iemand anders te houden en voor iemand anders te leven. De dames grijpen de kans met beide handen aan en dat ze door de puberende jongeman worden gebruikt als oud vuil wordt door hen vurig genegeerd. De behoefte de jongen nog meer lief te kunnen hebben overheerst. Traditionele verhoudingen tussen de zusters worden op de proef gesteld en oude gewoontes worden ter discussie gesteld.

Ondergeschoven kindje

Alberto Moravia en Italo Svevo mogen dan bekender zijn moet u wél echt lezen. In 1943 is hij verfilmd en in 1972 heeft de Rai er een tele-film van gemaakt. Het is mijn voornemen voor het nieuwe jaar in ieder geval nog een boek te lezen van Palazzeschi of de film te kunnen zien.

gezusters materassi

 

Aldo Palazzeschi

De gezusters Materassi

De Bezige Bij

Vertaler: Anton Haakman

Alleen nog tweedehands beschikbaar

‘Troje brandt’ van Sandro Veronesi

Omdat ik ‘Kalme Chaos’ zo’n mooi boek vond, besloot ik meer van deze schrijver te lezen. Maar dit boek (Troje brandt) was een beetje saai. Er zijn drie verhaallijnen, maar die worden niet echt goed met elkaar verbonden. Op het eind blijf je je daardoor afvragen wat het ‘nut’ was van een verhaallijn, waarom die niet bij de anderen aansloot. Terwijl literatuur natuurlijk niet over ‘nut’ hoeft te gaan.

Sloppenwijken

Het thema lijkt wel bekend in de Italiaanse literatuur: de armoede van Italiaanse sloppenwijken, die tot de jaren ’70 bestonden. In dit boek worden de laatste stuiptrekkingen ervan beschreven. Het doet denken aan de film ‘brutti, sporchi e cattivi‘. Het laat het leven zien aan de onderkant van de maatschappij. Armoede, criminaliteit, vuil, slechte mensen, hopeloze toestanden. Ook in Amerika heb je dit soort films: denk maar aan de nieuwe film Precious. Nederland heeft sinds de jaren ’50 geen sloppenwijken meer. Ik denk dat de schrijver een maatschappelijk boek wilde schrijven, maar omdat hij gekozen heeft voor de historische variant, verliest het toch aan actualiteit. Zeker door het einde: het verhaal wordt afgerond met een bijna theoretische beschouwing van het einde van de sloppenwijken. Beetje jammer.

De titel

De titel, zo laat de schrijver in het voorwoord weten, komt van het lied van Vinicio Capossella, wat weer wel een aanrader is (diens cd), hoewel het lied ‘Brucia Troia‘ echt super angstaanjagend is. Als je dat bekijkt, dan denk je echt dat de apocalyps is gekomen en het einde der tijden nadert. Niet iets voor je gaat slapen, maar ik snap wel waarom Veronesi dit lied heeft gekozen voor de titel van zijn boek. De duisternis die uit het lied weerklinkt slaat op de duisternis van het leven in een sloppenwijk. Voor Veronesi dus geen zoetsappigheid à la Slumdog Millionaire, waar je in moord, vuil en criminaliteit kunt opgroeien en toch een fotomodel aan de haak kunt slaan, een miljoen kunt winnen door eerlijk te zijn en gelukkig kunt worden. Geluk zit er voor de personages van Troje brandt niet in. Hel en verdoemenis.

Troje brandt

Sandro Veronesi

Uitgeverij Prometheus (2008)

Vertaling: Rob Gerritsen

‘De gespleten burggraaf’ van Italo Calvino

Dit boek van Italo Calvino gaat over een graaf die gespleten is. In een oorlog raakt hij zijn been en arm kwijt. Na de oorlog keert hij terug naar zijn geboortedorp, in een lange mantel waarin zijn gebreken verborgen zijn. Maar hij is slecht en gemeen geworden. Na een tijd keert ook de andere helft terug: de goede helft.

Een fragment

“Allora il buon Medardo disse: – O Pamela, questo è il bene dell’essere dimezzato: il capire d’ogni persona e cosa al mondo la pena che ognuno e ognuna ha per la propria incompletezza. Io ero intero e non capivo, e mi muovevo sordo e incomunicabile tra i dolori e le ferite seminati dovunque, là dove meno da intero uno osa credere. Non io solo, Pamela, sono un essere spaccato e ivelto, ma tu pure e tutti. Ecco ora io ho una fraternità che prima, da intero, non conoscevo: quella con tutte le mutilazioni e le mancanze del mondo. Se verrai con me, Pamela, imparerai a soffrire dei mali di ciascuno e a curare i tuoi curando i loro. ”

De vertaling

en aldus zei de goede Medardo: “Pamela, dit is het goede van gespleten zijn: het begrijpen van de onvolmaaktheid die ieder mens en ieder ding op de wereld treft. Ik was een geheel, maar begreep het niet en bewoog me doof en gesloten tussen de pijnen en wonden overal. Zoals iemand doet die nog een geheel is. Niet alleen ik, Pamela, ben een gespleten mens, maar jij en anderen ook. Ik voel nu een broederschap die ik eerst, als geheel, niet kende.  Een verbondenheid met alle verminkingen en beperkingen van de wereld. Als je met mij meekomt Pamela, leer je de lijdensweg van ieder kennen. Je zult jezelf genezen terwijl je anderen geneest.”

gespleten burggraaf - Calvino

De gespleten burggraaf

Italo Calvino

Vertaling: Henny Vlot

Alleen nog tweedehands verkrijgbaar in het Nederlands.

‘Ter wereld gekomen’ van Margaret Mazzantini

20 januari 2010 komt hij uit in Nederland ‘Venuto al mondo’.  “Op de wereld gekomen” van schrijfster Margaret Mazzantini is Pietro, geboren in Sarajevo. Maar het verhaal gaat eigenlijk over het leven van zijn moeder, van haar adolescentie totdat ze een jaar of vijftig is. En over de liefde van haar leven Diego, een fotograaf uit Genova die tegen wil en dank volwassen wordt als de oorlog uitbreekt. Het boek blijft verrassen, doordat het steeds onverwachte wendingen kent. Het boek heeft een mooie voorkant, een keuze voor een foto die is verwerkt in een passage in het boek.

Een fragment

‘Pesci, non siamo altro che pesci… branchie che si gonfiano e si chiudono…. poi viene un gabbiano che dall’alto ci prende e mentre ci smembra ci fa volare, forse questo è l’amore.’

Vissen, we zijn niets dan vissen, kieuwen die op zwellen en zich weer sluiten…. dan komt een meeuw, die ons oppikt en terwijl hij ons in stukken hakt laat hij ons vliegen, misschien is dit liefde.

Meer meer meer!

Bij het lezen van het boek betreurde ik dat het boek niet nog dikker is. Ik zou meer willen lezen over de andere personages, alles, alles willen lezen, willen weten. Gelukkig voorziet het einde in die behoefte en krijg je een afgerond verhaal. Wat een mooi boek!

Op DitisItalie.nl schreef ik een recensie over een ander boek van Mazzantini: “Schittering”.

 

Margaret Mazzantini

Ter wereld gekomen

Wereldbibliotheek (2011)

Alleen nog tweedehands verkrijgbaar

Vertaling: Miriam Bunnik

De roterende eetzaal van keizer Nero.

Zo af en toe wordt er weer eens een opgraving gedaan. Dit keer hebben archeologen een (mogelijke)vondst gedaan van de roterende eetzaal van Nero. Dit tijdens het werken aan een waterleiding (of waterkundig onderzoek).

Bijzondere keizer

Nero was een Romeinse keizer in de 1e eeuw na Chr. Hij is vooral bekend om de blaam die hij de christenen trof door hen de schuld te geven van een brand die hijzelf (wellicht pyromaan) had aangestoken in Rome. Hij is bekend van o.a. Tacitus en Svetonius. Svetonius schreef bijvoorbeeld ook dat Nero van flinke feestjes hield en dat hij graag zichzelf in het showlicht wierp om nog eens een mooie voorstelling te geven (hoewel die performances volgens dezelfde schrijver niet door iedereen werden gewaardeerd). Ook meld Svetonius van een roterende eetzaal. Het huis van Nero, waar hij een groot gouden beeld van zichzelf had staan, de Domus Aurea, is al langer te bezoeken.

De roterende eetzaal

Een italiaanse archeoloog Eugenio la Rocca, geïnterviewd door een Italiaans on-line magazine beweert allereerst dat er bewijs is dat er naast het verhaal van de roterende eetzaal in Svetonius’ boek, ook daadwerkelijk bewijs (bronnen) zijn van de opdracht tot de bouw/constructie van deze zaal, een zekere Severo en Celere zouden de opdracht hebben gekregen. Jammer is dat er geen verwijzing naar bronnen zijn in het magazin, dus dit bewijs valt niet te verifiëren. De corriere romano heeft vernomen van een archeoloog dat de kamer roteerde, aangestuurd door een watermolen. De opgraving is gedaan op het Palatijn, één van de 7 heuvels waarop Rome is gesitueerd. De ‘directrice van het Palatijn’ (mooi dat die functie er is) houdt toezicht. Voor verder onderzoek is 200.000 euro uitgetrokken.

Vaag….

Er is wel al onderzoek gedaan naar de datering, maar van wat precies is me onduidelijk. Als ik de verschillende sites bekijk met nieuws over de vondst, krijg ik elke keer andere foto’s te zien van ‘ronde dingen’. Waar gaat het nu precies over?

Nou is archeologie sowieso een hypothese-gevoelig, onzekere wetenschap die floreert in mogelijkheden. Ik hoop dat één van de sites me verslag gaat doen over hoe het geld wordt omgezet in een voorlopige conclusie. Maar daar moeten we nog even op wachten denk ik.

Curzio Malaparte ‘Kaputt’

Malaparte is het pseudoniem van  Kuhrt Erich Suckert, een half-Duitse Italiaan die tijdens de Tweede Wereldoorlog journalist was. In zijn boek staat wreedheid centraal. Niet echt een mooi thema, maar het levert wel een geloofwaardig boek op, ondanks dat de meeste passages uit het boek verzonnen zijn. Malaparte schreef al in de jaren 20, toen Italie en hijzelf al fascistisch waren. (Misschien ook daarom het belang van wreedheid in het boek). Later neemt hij afstand van het fascisme, in 1957 sterft hij. Een ander succes, naast Kaputt, is La pelle wat gaat over de bevrijding van Napels.

Realistisch

Kaputt speelt zich grotendeels af in Oost-Europa en Rusland. Het doet me daardoor een beetje denken aan het boek van Vasili Grossman, de Rus, die ook oorlogscorrespondent was (voor de Russen) en datzelfde gebied beschrijft in dezelfde periode. Bij Grossman wordt echter het perspectief van het communisme gehandhaafd. Waar het me ook wel aan doet denken is het boek ‘The painted bird’ van Jerzy Kosinski die Polen beschrijft na de bevrijding door de Russen. Dat is een boek wat met ‘Kaputt’ kan wedijveren in afschuw die het oproept. Er zijn natuurlijk veel boeken verschenen over de Tweede Wereldoorlog. Dit is één van de Italiaanse klassiekers, naast het werk van Primo Levi, wat veel meer over menselijkheid en lijden gaat, in plaats van strijd en dood. Het is daarom ook niet verwonderlijk dat Primo Levi’s werk toch meer gewaardeerd en gelezen wordt.

Voor Italie Uitgelicht las ik “Het bal in het Kremlin” van Curzio Malaparte. Die beviel me beter. Lees hier mijn recensie. 

Curzio Malaparte

Kaputt

Arbeiderspers (2005)

Vertaler: Jan van der Haar

Nieuwste maffia boeken

Onlangs verschenen in het Nederlands de nieuwste boeken over de maffia. Ik moet toegeven, ik heb ze zelf niet gelezen. Misschien komt dat er wel nog ooit van, maar ik houd er niet van dat je allerlei complot-theorieën krijgt opgedrongen. Het is waarschijnlijk waar dat de maffia ook in Nederland begint door te dringen, en ja, daar zou wat aan gedaan moeten worden, maar vooralsnog lees ik liever een mooi verhaal (over Liefde met hoofdletter L ofzo).

Rita Atria


Petra Reski ‘Rita Atria’, over de dochter van een maffia baas die uitkomt met haar verhaal en tevergeefs bescherming probeert te zoeken bij een rechter. Waargebeurd. Dit boek is ook verfilmd als ‘La ribelle siciliane’, nu te zien in de bioscoop.

Petra Reski

Rita Atria Een Siciliaanse rebel

(2009)

Vertaling uit het Duits door Marcel Misset)

Alleen nog tweedehands verkrijgbaar

Maffia

Van dezelfde schrijfster: ‘Maffia’. De Duitse schrijfster heeft een interessante blog/site waarop je ook de laatste ontwikkelingen kunt volgen rondom allerlei corruptie schandalen die met de georganiseerde misdaad te maken hebben.

Petra Reski

Maffia

(2009)

Vertaling uit het Duits door Marcel Misset

Alleen nog tweedehands verkrijgbaar.

 

Het goud van de Camorra

Dan is er nog het boek van Rosaria Capacchione. Ook zij houdt een blog bij over haar bezigheden. In haar boek ‘Het goud van de Camorra’ beschrijft zij de manier van werken van de Casalesi, de grootste clan van de Camorra, de georganiseerde misdaad in Zuid-Italie rondom Napels. Ze is ook politiek actief voor de democratische partij.

Rosaria Capacchione

Het goud van de Camorra

2009

Vertaling uit het Italiaans door Harriet van den Heuvel en Elske Parsa

Matteo Galiazzo ‘Il mondo è posteggiato in discesa’

‘De wereld helt naar beneden’, zou je de titel van dit boek zo kunnen vertalen? Galiazzo is een grappige schrijver. Hij heeft niet veel boeken geschreven, maar Cargo is vertaald in het Nederlands. Absurdistische verhalen met een komische inslag. Zo is er in dit boek een ontmoeting tussen een alien en een yugoslaaf. De alien blijkt ook slavisch te spreken en communistisch te zijn, daar vinden ze elkaar in, want in Genova waar de ontmoeting is gesitueerd begrijpt niemand de grappen over het communisme van de hoofdpersoon. De dialoog tussen die 2 is echt geweldig! Ik ga zeker meer van hem lezen.

Kunstenaar

In Antwerpen heeft Galiazzo in 2005 meegewerkt aan een tentoonstelling aan het Middelheim museum in Antwerpen. Op de site staat dat de schrijver zich in zijn tentoonstelling heeft laten inspireren door de letter ‘E’. Ik schreef ook over hem op de website van Italieplein: Het absurdisme van de Italiaanse schrijvers Italo Calvino en Matteo Galiazzo.