Italiaanse geschiedenis

Enrico Berlinguer en het Italiaans communisme

Enrico Berlinguer was voorzitter van de communistische partij in de jaren ’60 en ’70. Hoewel hij halverwege de jaren 70 afstand deed van het revolutionaire communisme en koos voor de sociaal democratie bleef het de communistische partij.

Zijn achtergrond en opvattingen

De voorzitter van de communistische partij liep hiermee toch voor op de glasnost  en de Wende. Een welgevleugelde uitspraak van de vader van Berlinguer, die al actief was in de eerste lichting communisten,  was als volgt.  ‘Io sono contrario al requisito di qualsiasi titolo di studio per laprofessione di giornalista, perché considero questo come una discriminazione assurda, una discriminazione di classe, contraria alla libertà di stampa e alla libera espressione delle proprie opinioni ‘.  Oftewel: journalisten hoeven geen diploma’s te hebben, iedereen moet zijn mening kunnen uiten. Dat waar Enrico Berlinguer zelf het meeste trots op was was dat hij nooit afstand heeft gedaan van de idealen uit zijn jeugd.

Communisme in Italië in de jaren ’70

De Sovjet leider Chroetsjev nam politiek afstand van de Stalin eind jaren ’60. Berlinguer had aan Stalin ook lange tijd zijn steun betuigd. Toch volgde de Italiaan die trend en erkende ook de NAVO, iets wat de SP in Nederland pas onlangs heeft gedaan. Anderzijds koos de Italiaan partij tegen de oorlog in Vietnam en vóór de studentenbeweging in 68. Eind jaren 70 werd hij met argusogen bekeken door zowel de Sovjet als door de Amerikanen. Het was de tijd van de Koude Oorlog. Hij koos een eigen lijn, die zowel pragmatisch als idealistisch was. Dit wordt in Italie het ‘compromesso storico’ genoemd.

Samenwerking communisten en christenen verijdeld

Toen hij eind jaren 70 koos voor onderhandelingen met de Christenen om zo mogelijk mee te kunnen regeren, werd dit idee verijdeld door de extreem linkse Brigade Rosse. Zij hebben de leider van de Democrazia Cristiana, Aldo Moro, vermoord. Overigens is de dood van Aldo Moro nog steeds onderwerp van discussie. De schrijver Sciascia schreef er een interessant pamflet over dat suggereert dat de staat mede verantwoordelijk is voor Moro’s dood. De staat zou onvoldoende hebben gedaan om Moro vrij te krijgen uit de handen van de terroristen die hem hadden gekidnapt. Het achterliggende motief van de christenen en socialisten van die tijd is dan dat ze niet wensten dat er een liberale communist in de regering plaats zou nemen.

Jaren ’80

Na de dood van Moro brak een lastige periode aan waarin de PSI, de socialistische partij van Craxi, de macht greep. Craxi bleek later een mafioso en wilde niet samenwerken met de communisten.  Vanaf die tijd was de communistische partij een aflopende zaak. Oude partijen van de jaren ’60 en ’70 zijn vervangen door nieuwe. Op plaatsen waar vroeger de PCI heerste, heerst nu de PD. Op plaatsen waar de Democrazia Christiana heerste, heerst nu de PdL.

Meer lezen over de periode na WO II in Italie? Lees dan over de Amerikaanse bemoeienis bij de Italiaanse verkiezingen na WO II

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *