Blog

7 x goede vertaalde Italiaanse literatuur

Gezusters Materassi van Palazzeschi

Goede Italiaanse literatuur 1. ‘De gezusters Materassi” van Aldo Palazzeschi

Ik moest denken aan het boek ‘Gebroeders Karamazov’ toen ik dit boek zag. Maar dit is de lichtvoetige variant uit de jaren 30 van de vorige eeuw. Ik wist niet dat zo’n mooi, verfijnd en ouderwets taalgebruik mogelijk was in combinatie met deze humoristische en tedere toon. Dit is echt een absolute aanrader.

Het verhaal

Het verhaal gaat over oude vrijsters op het platteland in de buurt van Florence die deugdzaam, ijverig en gedisciplineerd zijn. Hun leven wordt op kop gezet als ze de voogdij over de zoon van hun overleden zus toegewezen krijgen. Het is hilarisch, de manier waarop deze oude dames hun gevoelens laten misbruiken door deze knappe jongeman. Die hen wellicht niet meer biedt dan de mogelijkheid om van iemand anders te houden en voor iemand anders te leven. De dames grijpen de kans met beide handen aan en dat ze door de puberende jongeman worden gebruikt als oud vuil wordt door hen vurig genegeerd. De behoefte de jongen nog meer lief te kunnen hebben overheerst. Traditionele verhoudingen tussen de zusters worden op de proef gesteld en oude gewoontes worden ter discussie gesteld.

Aldo Palazzeschi

De gezusters Materassi

De Bezige Bij 2009

Vertaler: Anton Haakman

 

Goede Italiaanse literatuur 2. ‘De gespleten burggraaf’ van Italo Calvino

Dit boek van Italo Calvino gaat over een Italiaanse graaf die gespleten is. Echt? Ja echt. In een oorlog raakt hij zijn been en arm kwijt. Na de oorlog keert hij terug naar zijn geboortedorp, in een lange mantel waarin zijn gebreken verborgen zijn. Maar hij is slecht en gemeen geworden. Na een tijd keert ook de andere helft terug: de goede helft.

Een fragment

“Allora il buon Medardo disse: – O Pamela, questo è il bene dell’essere dimezzato: il capire d’ogni persona e cosa al mondo la pena che ognuno e ognuna ha per la propria incompletezza. Io ero intero e non capivo, e mi muovevo sordo e incomunicabile tra i dolori e le ferite seminati dovunque, là dove meno da intero uno osa credere. Non io solo, Pamela, sono un essere spaccato e ivelto, ma tu pure e tutti. Ecco ora io ho una fraternità che prima, da intero, non conoscevo: quella con tutte le mutilazioni e le mancanze del mondo. Se verrai con me, Pamela, imparerai a soffrire dei mali di ciascuno e a curare i tuoi curando i loro. ”

De vertaling

en aldus zei de goede Medardo: “Pamela, dit is het goede van gespleten zijn: het begrijpen van de onvolmaaktheid die ieder mens en ieder ding op de wereld treft. Ik was een geheel, maar begreep het niet en bewoog me doof en gesloten tussen de pijnen en wonden overal. Zoals iemand doet die nog een geheel is. Niet alleen ik, Pamela, ben een gespleten mens, maar jij en anderen ook. Ik voel nu een broederschap die ik eerst, als geheel, niet kende.  Een verbondenheid met alle verminkingen en beperkingen van de wereld. Als je met mij meekomt Pamela, leer je de lijdensweg van ieder kennen. Je zult jezelf genezen terwijl je anderen geneest.”

Gespleten burggraaf - Italo Calvino

De gespleten burggraaf

Italo Calvino

Vertaling: Henny Vlot

Alleen nog tweedehands verkrijgbaar in het Nederlands.

 

Goede Italiaanse literatuur 3. ‘Ter wereld gekomen’ van Margaret Mazzantini

20 januari 2010 komt dit Italiaanse boek uit in Nederland ‘Venuto al mondo’.  “Op de wereld gekomen” van schrijfster Margaret Mazzantini is Pietro, geboren in Sarajevo. Maar het verhaal gaat eigenlijk over het leven van zijn moeder, van haar adolescentie totdat ze een jaar of vijftig is. En over de liefde van haar leven Diego, een fotograaf uit Genova die tegen wil en dank volwassen wordt als de oorlog uitbreekt. Het boek blijft verrassen, doordat het steeds onverwachte wendingen kent. Het boek heeft een mooie voorkant, een keuze voor een foto die is verwerkt in een passage in het boek.

Mazzantini - Ter wereld gekomen

Een fragment

‘Pesci, non siamo altro che pesci… branchie che si gonfiano e si chiudono…. poi viene un gabbiano che dall’alto ci prende e mentre ci smembra ci fa volare, forse questo è l’amore.’

Vissen, we zijn niets dan vissen, kieuwen die op zwellen en zich weer sluiten…. dan komt een meeuw, die ons oppikt en terwijl hij ons in stukken hakt laat hij ons vliegen, misschien is dit liefde.

Meer meer meer!

Bij het lezen van het boek betreurde ik dat het boek niet nog dikker is. Ik zou meer willen lezen over de andere personages, alles, alles willen lezen, willen weten. Gelukkig voorziet het einde in die behoefte en krijg je een afgerond verhaal. Wat een mooi boek!

Op DitisItalie.nl schreef ik een recensie over een ander boek van Mazzantini: “Schittering”.

Margaret Mazzantini

Ter wereld gekomen

Wereldbibliotheek (2011)

Vertaling: Miriam Bunnik

 

 

Goede Italiaanse literatuur 4. ‘Secretum’ van Monaldi en Sorti

Ja, het was inderdaad even stil op mijn blog. Dat had te maken met een boek van 750 pagina’s. Secretum is een fantastisch boek voor historici en voor fans van het Dan Brown – genre. Spanning en intrige in een historische setting.  Die historische setting is Rome rond het jaar 1700 en de gebeurtenissen zijn de opvolging van de paus en de Spaanse koning. Dit wordt bekeken vanuit het perspectief van ‘de gewone man’, een huisknecht in dienst van een kardinaal. Hij wordt door een oude castraat met politieke invloed meegezogen in het politieke spel rondom die opvolgingen.

Het boek is historisch goed onderbouwd. De belangrijkste historische hypothese (die je dus ook in een roman kunt verwerken!) is dat de Spaanse successie onrechtmatig was, doordat de handtekening van Karel II is vervalst om zo een niet-Spanjaard op de troon te krijgen. De troonbestrijging van paus en koning zou een onderonsje zijn geweest van machtige kardinalen en een gevolg van politieke intriges, door hen in scène gezet. Bovendien beweren ze in hun eerste boek ‘Imprimatur’ dat paus Innocentius XI met financiele middelen de protestante (!) Willem III steunde. Beetje vreemd voor een heilig verklaarde uit de katholieke kerk.

Het boek wordt geweerd uit de boekhandels in Italie, en als eerste door Berlusconi’s uitgeverij Mondadori. Omdat het boek een smet brengt op het Vaticaan. Ze descrediteren een paus die onlangs heilig is verklaard. Voor de preciese achtergronden van deze rel en de Italiaanse censuur die er op volgde (!), klik hier. Door al dit gedoe is dit boek, hun tweede, als eerste verschenen in Nederland bij De Bezige Bij.

Snel de volgende gaan lezen! Maar in het Italiaans dan natuurlijk!

Secretum

Monaldi & Sorti

Uitgeverij Cargo (2011)

Vertaler: Jan van der Haar

 

Goede Italiaanse literatuur 5. ‘Vita’ van Melania Mazzucco

Vita is een mooi boek dat verhaal doet over een generatie Italianen, waarvan overgrootvader naar het beloofde land Amerika vertrok, om de armoede van Centraal Italie rond 1900 te ontsnappen. Het is een goed boek, omdat je een betere kijk krijgt op de diversiteit die Amerika is, en anderzijds een inkijkje krijgt in het leven van arme migranten die vol hoop hun leven over een andere boeg gooien.

Typerend voor het leven van de Italiaanse immigranten waren armoede,criminaliteit, heimwee naar het thuisland, hoop op een betere toekomst.Met name dat laatste is voortdurend aanwezig, er wordt gewerkt inlouche zaken, om op duistere wijze de sociale ladder te beklimmen. Erworden slavencontracten gesloten tussen de zich toen ontsluitendespoorwegen en de immigranten die er hun bloed, zweet en tranen voorbetaalden. Ook de taal speelt een rol. De immigranten brouwen hun eigenmengelmoesje van hun huiseigen dialect en het Amerikaans dat zeoppikken.

Centraal in het boek staat het meisje Vita, dat met haar dorpsgenootje Diamante de oversteek maakt naar New York op jonge leeftijd. Samen komen ze terecht bij een oom, die een hele familie onderhoud in een nauw en vochtig appartement dat overbevolkt wordt door Italiaanse familieleden die een voor een zijn overgekomen. Het boek doet soms verslag van het speurwerk van de schrijfster naar haar familieleden, wat het geheel authentieker maakt, maar ook soms een opsomming is van feiten, die afbreuk doen aan de romantiek van de armoede? Het is ook een liefdesverhaal, en daarvoor wijkt natuurlijk een probleem zoals armoede. Het is mooi, dat nu eens dat sociale, nu eens het historische en dan het romantische de boventoon voert. De onderzoeksmatige kant had wat mij betreft achterwege kunnen blijven.

Vita van Melania Mazzucco
Italiaanse literatuur: Vita van Melania Mazzucco

Vita

Melania Mazzucco

Uitgeverij Atlas (2009)

Vertaling door Manon Smits.

 

Goede Italiaanse literatuur 6. ‘Gedroomde tijd’ van Ugo Riccarelli

‘Gedroomde tijd’ is de vertaling van het boek ‘Il dolore perfetto’, de winnaar van de Premio Strega van 2004. Het verhaal gaat over verschillende generaties van een familie, of eigenlijk twee families, in de periode 1870 – 1960. Ik houd wel van dit soort verhalen, omdat het een inkijkje geeft in de geschiedenis van een land, die wat minder saai is dan een geschiedenisboek xe0 la 1600 slag bij Nieuwpoort. Bovendien is de periode interessant, er zit wat ideologische spanningen in (fascisme, anarchisme), de Eerste Wereldoorlog, en daarna de opkomst van het fascisme. Interessant om te overdenken wat de impact van Mussolini’s heilstaat in een boerendorpje in Toscane kan zijn geweest.

Voor een recensie van het boek door Edwin Krijgsman van de Volkskrant, klik hier.

De historische roman heeft een enorme stimulans gekregen door de publicatie van ‘De naam van de Roos’ door Umberto Eco eind jaren ’70. Natuurlijk heeft ook de Amerikaanse Da Vinci Code de hype nog vergroot. Door de historische couleur locale en de ambitie van de schrijver, was het boek qua Italiaans wat pittiger dan Ammaniti of Giordano. Hij is daarin wel geslaagd, maar het boek had niet dezelfde vaart als het boek van Giordano of Ammaniti, die enkele dagen of enkele jaren uit iemands leven beschrijven. De geschiedenis gaat langzamer dan het heden. Mijn oma zal het daarmee eens zijn.

Gedroomde Tijd

Ugo Ricarelli

Uitgeverij Arbeiderspers

Alleen nog tweedehands verkrijgbaar.

 

Goede Italiaanse literatuur 7. ‘Q’ van Luther Blissett

Ik loop achter de feiten aan, dit keer 10 jaar. ‘Q’ is een boek van het schrijverscollectief Luther Blissett. Het boek is dus geschreven door meerdere personen, die er samen aan gewerkt hebben. Het boek is in 1999 in Italie uitgekomen, in Nederland in 2001.

Het collectief heeft een politiek doel; namelijk de statement overdragen dat creativiteit en ideeën niet het bezit van één persoon zijn. Dat laten ze zien door samen aan een boek te werken, maar ook door het toestaan dat iedereen de naam ‘Luther Blissett’ mag gebruiken. Daar zijn in Italië in de jaren 90 veel  grappen mee uitgehaald die de media haalden. De schrijvers en actievoerders wilden laten zien dat de huidige media gemakkelijk te manipuleren zijn, en hebben dus de postmoderne boodschap dat waarheid en fictie dicht bij elkaar liggen.

Politieke boodschap

Ook in het boek ligt een politieke boodschap. Het speelt zich af rond 1500-1550 tijdens de Reformatie. Het perspectief van een gewone man, dat wetenschappelijk nog in de kinderschoenen staat (en juist daarom verfrissend is), wordt verwoord door Blissett in een man die zich eerst aansluit bijThomas Muntzer, bij de Anabaptisten in Munster, een groepje fraudeurs van grote banken in Antwerpen en  dan bij een uitgeverij die ketterse boeken verspreid in Italie. Gemeenschappelijk aan de doelen is dat zij zich richten tegen de gevestigde orde. Volgens een schrijver voor de volkskrant loopt de verhaallijn deels parallel met de maatschappij nu. Interessant onderzoekje doet hij.

Schrijverscollectief

Het lijkt geen toeval dat deze anti-establishment actiegroep zich juist in Italie bevind, waar media sensatiebelust zijn. Het epicentrum van de schrijversgroep lijkt in Bologna te liggen, een van oudsher linkse stad met veel studenten die wellicht ook in Luther Blissett vertegenwoordigt zijn. Luther Blissett, daar kregen enkele schrijvers echter toch genoeg van, ze hebben hem ritueel zelfmoord laten plegen, en hebben een doorstart gemaakt met het nieuwe schrijverscollectief Wu Ming.

Blissett Q

Luther Blissett

Q

Uitgeverij Wereldbibliotheek 2001

Vertaling: A. Bottner, J. v.d. Haar

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *